कुलानन्द यादव, सिराहा असोज २४।
सप्तरीको खडक नगरपालिका-१, सिस्वा बेल्हीस्थित साना किसान कृषि सहकारी संस्था लिमिटेडले आफ्नो २०औँ वार्षिक साधारण सभा सम्पन्न गरेको छ। साधारण सभाकै अवसरमा संस्थाको नवनिर्मित भवनसमेत उद्घाटन गरिएको छ।
“उद्यमशीलता र पारदर्शिता सहकारीको प्राथमिकता” भन्ने नाराका साथ आयोजित कार्यक्रममा सहकारीको आर्थिक अवस्था, किसानको आयआर्जन, कृषि विकास तथा संस्थाको आगामी योजनाबारे चर्चा गरिएको थियो।
संस्थाका अध्यक्ष विष्णु देव मण्डलको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा प्रतिनिधिसभा सदस्य सिताराम साह प्रमुख अतिथि तथा खडक नगरपालिकाका नगर प्रमुख जय प्रकाश चौधरी विशिष्ट अतिथिका रूपमा सहभागी भएका थिए। कार्यक्रममा संस्थाकी उपाध्यक्ष रोशन कुमारी चौधरी, संस्थाका सदस्यहरू तथा कर्मचारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
सडकका लागि साढे चार करोड निकासा भएको सांसद साहको भनाइ कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रतिनिधिसभा सदस्य सिताराम साहले स्थानीय क्षेत्रको सडक पूर्वाधार विकासका लागि संघीय सरकारबाट ४ करोड ५० लाख रुपैयाँ निकासा गराएको जानकारी दिए।
उनले सडकको अभावमा स्थानीय बासिन्दाले भोग्नुपर्ने समस्या कम गर्न विकास निर्माणका कामलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए। विशेषगरी विपन्न तथा ग्रामीण क्षेत्रका नागरिकलाई सहज आवतजावतको व्यवस्था मिलाउन नगर प्रमुख जय प्रकाश चौधरीलाई उनले आग्रह गरे।
साहले स्थानीयवासीलाई आकस्मिक स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन एम्बुलेन्स आवश्यक रहेको पनि बताए। सम्बन्धित अस्पतालबाट आवश्यक स्वीकृति लिएर प्रस्ताव पठाउन आग्रह गर्दै उनले एम्बुलेन्स व्यवस्थापनका लागि आफूले पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।
किसानलाई भैँसी वितरण गर्ने नगर प्रमुखको योजना
खडक नगरपालिकाका नगर प्रमुख जय प्रकाश चौधरीले किसानको आम्दानी बढाउन कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिइएको बताए।
किसानको आर्थिक अवस्था सुधार गर्ने उद्देश्यले भैँसी वितरण गर्ने योजना बनाएको उल्लेख गर्दै उनले कार्यक्रम कार्यान्वयनको जिम्मेवारी साना किसान कृषि सहकारी संस्थालाई दिइएको जानकारी दिए। सहकारीमार्फत किसानसम्म कार्यक्रम पुर्याउन सहज हुने उनको भनाइ थियो।
नगर प्रमुख चौधरीले नगरभित्र सडक सञ्जाल विस्तारका कामबारे पनि जानकारी गराए। पूर्व-पश्चिम राजमार्गदेखि हुलाकी सडकसम्म जोड्ने कल्याणपुर-बनौली तथा खर्चुहिया-कुशमहार सडकको विषय उल्लेख गर्दै उनले स्थानीय पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकता दिइएको बताए।
कृषि मिटरको विद्युत् महसुलबारे उनले गत असार मसान्तसम्मको बिल नगरपालिकाले भुक्तानी गरिसकेको जानकारी दिए। त्यसपछि संघीय सरकारबाट महसुल भुक्तानी नगर्न निर्देशन आएको भन्दै सम्बन्धित परिपत्र फुकुवा नभएसम्म थप भुक्तानी गर्न नमिल्ने अवस्था रहेको स्पष्ट पारे।
सहकारीको कारोबारमा कर्जा असुली मुख्य चुनौती
साधारण सभामा प्रस्तुत आर्थिक विवरणअनुसार संस्थामा ९२७ जना सदस्य आबद्ध छन्। संस्थाको कुल सम्पत्ति १९ करोड ८५ लाख ४६ हजार ६११ रुपैयाँभन्दा बढी रहेको छ भने शेयर पुँजी १ करोड ११ लाख ६१ हजार ८०० रुपैयाँ पुगेको छ।संस्थाको कुल कोष ३ करोड ५ लाख ९९ हजार ४१९ रुपैयाँ ८४ पैसा रहेको विवरणमा उल्लेख छ। त्यस्तै, सदस्य तथा ऋणीलाई लगानी गरिएको कर्जा बाँकी १४ करोड ९६ लाख ८१ हजार ३३१ रुपैयाँ र कुल निक्षेप ६ करोड ९५ लाख ४४ हजार २६१ रुपैयाँ ४९ पैसा रहेको छ।
तर, संस्थाले लगानी गरेको कर्जामध्ये ३७ लाख ७ हजार ५७३ रुपैयाँ भाका नाघेको छ। त्यसैगरी, बाँकी ब्याज २४ लाख ५१ हजार ४५६ रुपैयाँ ५३ पैसा रहेको विवरणमा उल्लेख गरिएको छ। संस्थाले तिर्नुपर्ने ऋण भने ५ करोड २८ लाख ६० हजार ११४ रुपैयाँ रहेको छ। संस्थामा कुल ४०५ जना ऋणी रहेका छन्।
यी तथ्याङ्कले सहकारीको कारोबारसँगै कर्जा व्यवस्थापन र नियमित असुलीलाई पनि महत्त्व दिनुपर्ने देखाउँछन्। सदस्यको बचतको सुरक्षा, आर्थिक कारोबारमा पारदर्शिता र ऋण असुलीलाई प्रभावकारी बनाउन सके संस्थाको वित्तीय व्यवस्थापन थप व्यवस्थित हुन सक्छ।साधारण सभामा नौवटा प्रस्ताव
संस्थाको वार्षिक साधारण सभामा व्यवस्थापन तथा सेवा विस्तारसँग सम्बन्धित नौवटा प्रस्ताव प्रस्तुत गरिएको थियो।
प्रस्तावमा लेखापरीक्षक नियुक्ति, रासायनिक मल बिक्री वितरणका लागि डिलर लिने, कर्मचारी दरबन्दी कायम गरी नियुक्ति गर्ने, भाका नाघेका ऋणीको नाम पत्रपत्रिकामा प्रकाशन गर्ने तथा अन्तरसमूह समायोजन गरी नयाँ अन्तरसमूह गठन गर्ने विषय समावेश थिए।
त्यसैगरी, कर्मचारीको तलब तथा भत्ता वृद्धि, दूध तथा दहीको कारोबारका लागि सम्झौता गर्ने र संस्थाका अध्यक्षको भत्तासम्बन्धी विषय पनि प्रस्तावमा राखिएको थियो।
यी प्रस्तावमाथि छलफल गर्दै संस्थाको कामकारबाहीलाई व्यवस्थित बनाउने, कृषि सामग्रीको उपलब्धता सहज बनाउने र कारोबार विस्तार गर्ने विषयमा जोड दिइएको थियो।किसानमुखी सेवाबाट सहकारीको प्रभावकारिता बढाउने अपेक्षा स्थानीय किसानलाई बचत, कर्जा, कृषि सामग्री तथा पशुपालनसँग जोड्ने काममा साना किसान कृषि सहकारीको भूमिका महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। त्यसैले संस्थाले किसानको वास्तविक आवश्यकता बुझेर सेवा प्रवाह गर्नुपर्ने देखिन्छ।
नयाँ भवन सञ्चालनमा आएसँगै सदस्यलाई सेवा लिन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। तर, संस्थाको प्रगति भवन निर्माण र कारोबारको आकारमा मात्र सीमित नभई सदस्यले पाउने सेवा, बचतको सुरक्षा, कर्जाको सदुपयोग र आर्थिक पारदर्शिताबाट पनि मापन हुने विषय हो।
किसानको हितलाई केन्द्रमा राख्दै आर्थिक अनुशासन कायम गर्न सके साना किसान कृषि सहकारीले स्थानीय कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रको विकासमा थप योगदान पुर्याउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
_1766318749.png)
